Íslensk Ættleiðing

Hvað er forsamþykki?

Forsamþykki er skjal frá Sýslumanninum í Búðardal, oftast gefið út á ensku, þar sem kemur fram að væntanlegir kjörforeldrar teljist hæfir til að ættleiða barn frá tilteknu erlendu ríki, að væntanlegt kjörbarn fái landvist hér á landi til frambúðar og að íslensk stjórnvöld taki ábyrgð á barninu frá þeim tíma sem það yfirgefur heimaland sitt eins og væri það íslenskur ríkisborgari. Forsamþykki er gefið út á grundvelli umsagnar barnaverndarnefndar og gildir í tvö ár frá útgáfudegi. Hægt er að sækja um framlengingu um eitt ár.

Þeim sem búsettir eru hér á landi er óheimilt að ættleiða barn erlendis frá, nema Sýslumaðurinn í Búðardal samþykki það með útgáfu forsamþykkis til ættleiðingarinnar.

Hvaðan koma börnin?

Þau koma oftast frá fjarlægum löndum í Asíu eða frá Suður-Ameríku. Stundum er mögulegt að ættleiða frá Austur Evrópu en í flestum nágrannalöndum okkar ættleiðir fólk líka frá fjarlægum löndum. Íslensk ættleiðing er nú löggilt til að annast ættleiðingar frá Indlandi, Kína, Kólombíu og Tælandi.

Getur maður valið barn?

Nei, oftast eru það félagsráðgjafar í upprunalandi barnsins sem finna foreldra sem henta fyrir hvert barn. En umsækjendur geta óskað eftir ættleiðingu barns á ákveðnum aldri og óskað eftir að ættleiða frá tilteknu landi en verða að vera meðvitaðir um reglur þar og möguleika sína miðað við þær.

Hvers vegna tekur ættleiðing svo langan tíma?

Vegna hagsmuna barnsins sem ávallt eru hafðir í fyrirrúmi. Það er nauðsynlegt að kanna fyrst vandlega hvort barnið er í raun munaðarlaust eða hvort það á e.t.v. ættingja sem væru tilbúnir til að taka það að sér. Síðan er oftast leitað að nýrri fjölskyldu í fæðingarlandi barnsins. Finnist hún ekki má leita að fjölskyldu fyrir barnið erlendis. Það þarf líka að kanna hvort nýju foreldrarnir verða góðir foreldrar sem geta alið barnið upp og annast vel til fullorðinsára. Loks tekur við ákveðið ferli í fæðingarlandi barnsins þar sem leitast er við að tryggja rétt barnsins sem best.

Hvað er biðtíminn langur?

Biðtíminn er algengastur frá einu og hálfu ári til þriggja ára. Vegna þess að hvert mál er sérstakt og að aðstæður í upprunalöndum barnanna breytast oft skyndilega er erfitt að fullyrða um tímann. Sumir eru heppnir og aðrir ekki. Algengt er þó að frá upphafi ferilsins þegar umsókn er lögð inn og þangað til barnið er komið heim líði um tvö ár. Allar tímasetningar ráðast af þróun mála erlendis, í upprunalöndum barnanna.

Hvernig vegnar börnunum?

Ekki hefur verið gerð könnun á því hvernig kjörbörnum af erlendum uppruna vegnar á Íslandi. Kannanir gerðar á Norðurlöndunum benda til þess að þeim vegni yfirleitt vel og sennilega er á svipað sé uppi á teningnum með börn sem hingað hafa verið ættleidd.

Ekki virðist hægt að setja samasem merki milli útlits og aðlögunar að norrænu þjóðfélagi. Stundum er betra að sjáist að barnið sé ættleitt, það fær þá meiri skilning frá umhverfinu. Líkist barnið foreldrum mikið í útliti gleymist stundum að ræða ættleiðinguna við það sem veldur vandamálum þegar barnið eldist. Öll börn eiga rétt á upplýsingum um uppruna sinn og best að ræða ættleiðinguna við barnið frá upphafi, á einfaldan hátt í fyrstu en bæta síðan við með auknum þroska og skilningi barnsins.

Það er "öðruvísi" að vera ættleidd/ur og fer mikið eftir persónuleika barnsins og fjölskyldu þess hvernig það upplifir ættleiðinguna, uppruna sinn og aðstæður. Því er börnunum mikilvægt að falla að öðru leyti sem best inn í félagahópinn, bæði hvað varðar aldur foreldra, fjölskyldustærð og fleira.