Frttir

Morgunblai - SKNANDI DTTIR FR KNA

runn og Hrafnhildur Ming. Mynd Golli.
runn og Hrafnhildur Ming. Mynd Golli.



Eftir Steingeri lafsdttur
Ljsmyndir Golli

ttleiing er langt og strangt ferli og tk htt rj r hj mgunum runni Sveinbjarnardttur og Hrafnhildi Ming, rtt fyrir a
ingkonan s fljt a taka kvaranir. runarasto og mannrttindi hafa lengi veri mealbarttumla og hugarefna runnar og strfhennar fyrir Alja Rauakrossinn eiga sinn tt eirri kvrun hennar a ttleia barn fr Kna.

Hrafnhildur Ming, sextn mnaa, handleikur stra kubba, ttir tepoka og rfur pottablm eins og hennar aldri smir. Mamma hennar, ingkonan runn Sveinbjarnardttir, fylgist me og grpur inn egar pottablmi er fari a jst arflega miki. "Hn hefur miki skap og ltur ekki ganga framhj sr," segir hn og horfir dttur sna sem hn fkk fyrst fangi Kna fyrir tpum remur mnuum. var loki ttleiingarferli sem alls tk tv r og nu mnui.
a er mislegt sem getur dregi ttleiingu langinn, hr landi og heimalandi barnanna. Kna virist daglegt brau a stlkubrn su borin t, ar sem karlkyni er rtthrra ar landi og lg gildi um a hjn megi bara eignast eitt barn. r sem bornar eru t bjargast stundum og f skjl munaarleysingjahlum ea barnaheimilum. Auglst er eftir foreldrum eirra og ef enginn gefur sig fram er hgt a huga a ttleiingu.
Umskn runnar var send til Kna hausti 2002, um fimmtn mnuum eftir a hn var samykkt sem kjrforeldri. var Hrafnhildur nfdd. Fingardagur hennar er skrur 28. gst ar sem tali er a hn hafi veri riggja vikna egar hn fannst september 2002, ti gtu Boyang Jiangxi-hrai Kna.
runn fkk myndir og upplsingarnar um Hrafnhildi september sasta ri en hfu skrslurnar um barni legi fyrir fr aprl sama r og hn v tilbin til ttleiingar tta mnaa en ekki fjrtn mnaa eins og hn var egar r mgur hittust loks. skrslunni sem runn fkk september voru myndir og skrslur um roska og heilsu Hrafnhildar. essar upplsingar miuust allar vi aprl sl. Skrslur eirra mgna rtuu svo saman ttleiingarskrifstofu sumari 2003 og svo hittust r loks hinn 2. nvember 2003.

Byrjum nllpunktirunn kva fyrir remur rum a hn vildi ttleia barn. "g var ekki bin a hugsa um etta lengi egar g kva a ttleia. g ern yfirleitt fljt a taka kvaranir egar g vind mr r. kvrunin var s a eignast barn og san var hn s a ttleia barni. g vissi a etta tki sinn tma. En g hafi rrm til ess a hugsa mli og undirba mig a v marki sem hgt er. Allt fyrsta ri, ef ekki lengur, var etta mjg raunverulegt. a var ekki fyrr en einu og hlfu ri eftir a ferli hfst a stra umsknin fr til Kna; allt um mig og mna, fjrhagsstu og uppruna. vissi g a a var um a bil r a g myndi eignast barn og a st heima. En a er ekkert ruggt fyrr en bi er a ganga fr ttleiingunni og allir papprar stimplair og frgengnir."

runn og Eyds, eldri systir hennar, fru til Kna lok oktber sl. me hpi sem var a fara a n alls tu stelpur tveimur barnaheimilum Jiangxi-hrai. Algun var engin egar brn og foreldrar hittust fyrsta skipti. "g held a a hugtak s ekki til Kna," segir runn og kmir. "Okkur var skipt tvo hpa og stum stru htelherbergi. Svo var komi me r, knverska nafni eirra kalla upp og foreldrarnir ttu a gefa sig fram. g var a hitta barni mitt fyrsta sinn me allt fullt af embttismnnum og fstrum og barninu leist nttrulega ekkert etta."
r fengu svo dltinn fri inni htelherbergi og san kom ein af fstrunum og gat svara einhverjum spurningum. "Reyndar fengum vi skp stuttan tma til ess. Mr fannst svolti erfitt a geta ekki seti aeins lengur me fstrunum og rtt um barni en a var ekki boi upp a. Vi byrjum bara nllpunkti, hn arf a kynnast mr og g henni. En ltil brn eru svo skynsm, au uppgtva fljtt hver er alltaf til staar og gefur eim a bora og sinnir eim. a gengur msu en mr finnst hn Hrafnhildur hafa veri trlega dugleg. a sama m segja um hinar stelpurnar sem komu heim nvember. etta eru flottar og duglegar stelpur." Sumar eirra halda hluta af knverska nafninu snu eins og Hrafnhildur Ming, en knverska nafni hennar ir bjrt ea sknandi og er knversku tkna me sl og tungli.

Mtmlti krftuglega fyrstu slarhringana
Hrafnhildur var egar bin a taka t heilmikinn roska og var farin a tileinka sr knverskuna tt hn hafi ekki veri farin a segja margt egar hn var ttleidd. Hrafnhildur og stelpurnar sem eru smu sporum og hn, a v leyti a hafa veri yfirgefnar af mrum snum og svo ttleiddar, hafa ori fyrir tveimur fllum stuttri vi. "Auvita er a erfitt fyrir svona lti barn a sitja skyndilega uppi me einhverja kunna konu og Hrafnhildur mtmlti krftuglega fyrstu slarhringana, fannst etta mgulegt. Svo virtist hn kvea a stta sig vi or- inn hlut og n gengur vel."
Hrafnhildur dettur og fer a grta egar hr er komi sgu og mamman stekkur til og huggar. "egar hn var nkomin heyrist ekki henni tt hn dytti kylliflt. Hn var orin vn v a vera ekkert a kvarta en n er hn farin a bregast elilega vi. Svo er hn lka bin a lra a kyssa og knsa og mislegt fleira sem gott er a kunna lfinu," segir runn brosandi. "En a hefur veri vel hugsa um stelpurnar barnaheimilinu ar sem Hrafnhildur var. Hn kann a leika sr og myndar tengsl og er hraust og rifaleg. kvenin hefur komi henni vel ar sem lfsbarttan hefur rugglega veri hr fyrsta viri."
Lf flks breytist vi a eignast barn, hvort sem a er me ttleiingu ea rum leium, eins og runn segir egar tali beinist a v hvernig lfi hafi breyst me Hrafnhildi Ming. "g var bin a venjast v a vera barnlaus en n er komin n manneskja lf mitt og hn hefur forgang. a er mjg tmabr og gleileg breyting en auvita tekur svoltinn tma a venjast v."
ttleiingarferli er lengra fyrir einhleypa en hjn og ekki ll lnd sem leyfa ttleiingar arlendra barna til einhleypra. "g fann a sumir af essum embttismnnum ttu erfitt me a lta a rma a g vri einst mir og stjrnmlamaur. g tti v frekar skrtin."

"Baraferin" hentar ekki
a ykir enn frekar srstakt hr landi a einhleyp kona ttleii barn tt a yki sjlfsagt til a mynda Bandarkjunum og var. Vinum runnar tlndum fannst etta fulllkomlega elileg kvrun og spuru ekki smu nrgngulu spurninganna og sumir slendingar hafa gert. "Fyrir einhverjar konur skiptir a miklu mli a ganga me og fa barni sitt. g er bara ekki annig ger og a vegur ekki ungt hj mr. g var vr vi a framan af, egar g var farin a segja flki fr essu, a tt allir vru mjg glair fyrir mna hnd voru sumir samt dlti hissa v a g skyldi velja essa lei. Kannski srstaklega slandi v slendingar hafa n lngum nota gmlu "baraferina" vi a eignast brn, .e.a.s. me kunnugu flki. a er ekki afer sem hentar mr."
runn var 35 ra egar hn kva a hn vildi eignast barn. "a hefur aldrei veri neitt markmi mnu lfi a vera einst mir, nema sur s, en auvita kemur a v a maur horfist augu vi a hvort maur tlar a eignast barn ea ekki. rlgin hafa haga v annig a g geri a ein. Ef astur vru me einhverjum rum htti hefi niurstaan lklega ori s sama."

A mati runnar tti flk sem vandrum me a eignast barn a huga ttleiingu fyrr en n er raunin. "tli flk anna bor a eignast barn ea brn er ttleiing kostur sem allir ttu a velta fyrir sr. Flestir sem eiga vi barnleysi a stra virast tilbnir til a leggja mjg miki sig andlega og lkamlega til a eignast barni sitt, til dmis a fara glasafrjvganir. En svo virist ttleiingin ekki eins nrtk. v er stundum allt anna fullreynt egar flk fer a hugleia ttleiingu sem alvrukost. ttleiing tekur sinn tma og henni fylgir mikil skriffinnska. Flk verur v a vera tilbi a opna einkalf sitt fyrir flagsrgjfum, barnaverndarnefndum og runeyti dmsmla og fra tarleg rk fyrir sk sinni og v a maur geti talist gjaldgengt foreldri. Ef maur er tilbinn til ess er a algjrlega fyrirhafnarinnar viri."

Eftir allt saman bara einn heimur
a gerist varla lengur a brn sem fast slandi su ttleidd. "En ur fyrr voru brn borin t slandi eins og au eru borin t Kna nna, ea fjlskyldur leystar upp vegna ftktar. Um allan heim eru brn sem vantar foreldra en lfi er ekki a einfalt a a s hgt a para au ll saman vi foreldra fjarlgum lndum. Eins og kemur svo berlega ljs ttleiingarferlinu, er hin endanlega kvrun hndunum yfirvldum ess lands sem barni er fr. Og a land, mnu tilfelli Kna, setur snar reglur og sn skilyri. a er ekki sjlfsagt a leyfa ttleiingar til tlanda og oft spurning um jarstolt. msum lndum eru ttleiingar til tlanda ekki leyfar af v a yfirvld vilja ekki a brnin fari anna. g get a mrgu leyti skili a en ef maur hugsar fyrst og fremst um velfer barnanna ekki a skipta neinu mli hvar au lenda, upprunalandi snu ea einhverju ru."
runn hefur starfa fyrir Alja Raua krossinn runarlndunum ogkynnst bgum kjrum, bi flttaflks og almennra borgara. "Oft eru brn ekki munaarlaus eiginlegum skilningi orsins, heldur hafa au veri yfirgefin, stundum fltta ea hreinlega vegna ess a au eru roskaheft ea ftlu. Reynsla mn af strfum fyrir Raua krossinn hefur eflaust haft au hrif mig a mr tti a mjg nrtkt a fara essa lei. etta er eftir allt saman bara einn heimur."
runn kva a ttleia fr Kna af v a einhleypum er leyft a ttleia aan. Hn er ekkert farin a sp hvort hana langar anna barn. "Vi hfum ng a gera saman vi Hrafnhildur Ming og essa stundina finnst mr a mjg fjarlgur mguleiki. g er lka ein me hana og auk ess krefjandi og erilsmu starfi," segir ingkonan sem sest aftur Alingi eftir fingarorlof aprl. Ekki er komi ljs hvort Hrafnhildur verur komin me leiksklaplss ea dagvist egar ar a kemur en runn er farin a leggja drg a v. "Hn hefi mjg gott af v a f a vera innan um nnur brn upp mlroskann og flagsroskann. En g f lka mikla asto fr fjlskyldunni, vinum og vandamnnum. g hefi ekki lagt t etta ef g hefi ekki vita a g tti ann stuning vsan."

Rki tti a styrkja hvort tveggja ea hvorugt
ttleiing er langt og strangt ferli og drt a auki. "a er nokku rtt essum hpi flks sem ttleitt hefur brn, hversu undarlegt a er a sland skuli vera eina landi Norurlndunum sem styrkir ekki foreldra sem fara og ttleia brn fr tlndum. Sum stttarflg veita reyndar einhverja styrki en hj hinum Norurlandajunum fr flk ferastyrki fr hinu opinbera. etta er einfaldlega spurning um jafnri og rttlti. Rki niurgreiir glasafrjvganir og tti v a styrkja essa tegund barneigna lka, ellegar styrkja hvorugt, ekki satt? Auk ess sem ttleiing ekki frekar en anna sem ltur a barneignum a vera h efnahag flks en eins og staan er nna er mislegt sem bendir til ess. Flk arf a hafa smilegar og stugar tekjur til a kljfa etta. Sumir gera a reyndar me lntkum en fyrir rkissj eru etta engar upphir."
runn beitti sr ekki srstaklega starfi snu sem ingkona fyrir rttindum eirra sem ttleia brn mean hn sjlf var ferlinu, en hyggst gera a framtinni. "Gurn gmundsdttir hefur lagt fram tillgu um a rki taki tt kostnai og mli er athugun. g vona a ingi taki skynsamlega v."
En rttarstaa flks er lka mismunandi hva varar ttleiingar. Stutt er san einhleypir fengu rtt til a ttleia brn en samkynhneig pr hafa ekki enn ennan rtt. "g hef aldrei skili hvers vegna ttleiingarrtturinn var skilinn eftir egar rttindi samkynhneigra voru btt til muna um ri. En vi verum samt a gera okkur grein fyrir v a mrg lnd myndu ekki leyfa ttleiingar samkynhneigra. Kna leyfir r til dmis ekki. ar ltur hi opinbera samkynhneig sem srvisku tlendingum, en a er nnur saga. ess vegna m heldur ekki skapa raunhfar vntingar flks hr heima. En ef vi viljum vera samkvm sjlfum okkur og veita llu flki jfn rttindi og full mannrttindi eigum vi auvita a breyta lgunum."
slensk ttleiing hefur milligngu um ttleiingar til slenskra foreldra. "Flagi er lti en ar er unni rekvirki alla daga vi vikvmar og oft erfiar astur. En a arf a styrkja flagi enn betur. Srstaklega nna eftir a Kna opnaist og hugi ttleiingum er greinilega a aukast. sasta ri komu 22 brn fr Kna og kringum hvert einasta barn er heilmikil vinna, skriffinnska og mjg mrg horn a lta. Helst af llu vildi g a hgt vri a stytta og einfalda ferli me einhverju mti. Flaginu eru lagar miklar skyldur herar og a arf v a hafa bi fjrmagn og astur til a inna r af hendi." Eyds, systir runnar, sem fr me henni til Kna, er gehjkrunarfringur og a kom sr mjg vel a hafa heilbrigisstarfsmann me fr. "a kom sr bsna vel bi fyrir fullorna og brn. lagi er gfurlegt svona fer, bi andlegt og lkamlegt. Bara a a vera nbinn a eignast barni sitt en f svo magann ea einhverja pest getur sett allt annan endann. Srekking systur minnar kom v a gum notum fyrir hpinn."
Margt getur komi vart og heilsufar barnanna er eitt af v. "Mr finnst mestu skipta a foreldrar sem eru a ttleia geri sr grein fyrir v a allt getur gerst. Hins vegar er essi meganga allt ruvsi en venjuleg meganga a v leyti a barni er ftt og vi fum um a upplsingar, ekki sst heilsufarsupplsingar sem eiga a vera veittar eftir bestu vitund. egar g fkk upplsingarnar um Hrafnhildi Ming september fkk g tvr myndir af henni, lknaskrslu og skrslu um frni hennar sem sndu mr a hn vri mjg gum mlum. ess vegna tti g ekki von ru en a hitta heilbrigt barn, sem g og geri. Fyrst og fremst urfa foreldrar a f asto vi a komast til botns v hva er a ef brnin eru lasin ea veikbura. Brn sem eru alin upp vi rran kost barnaheimilum eru flest hver langt fr v a vera eftir slenskum stlum og krfum. Oft eiga au vi vannringu a stra og af henni getur svo mislegt anna leitt. En svo sr maur a um lei og au eru komin hendurnar foreldrum snum og farin a f rvunina og athyglina sem au arfnast og bora smilega, braggast au svo trlega vel. Litlar pslir vera a strum og blduleitum brnum nokkrum mnuum. Vi verum lka a gera okkur grein fyrir a brnin okkar koma r venjulegum astum og eim getur mislegt fylgt sem maur ekkert endilega von ."

Barnafjlskyldur ba vi miki lag
Mgurnar una sr vel Garabnum og eru a fara t a leika snjnum. Hva sr runn fyrir sr um framt Hrafnhildar Ming? "Ekki neitt," segir runn og skellihlr. "Nema a a hn dafni, veri hraust og gl og ng me lfi. Hn elst upp slensku samflagi og svo kemur bara ljs hvernig a leggst hana. a eru engin pln hr um eitt ea neitt."
runn hefur n a verkefni a ala upp stelpu en hn hefur lngum beitt sr fyrir jafnrtti kynjanna. "J, Hrafnhildur, helduru a a veri komi launajafnrtti egar verur str?" spyr hn dttur sna brosandi en Hrafnhildur ltur sr ftt um finnast og heldur fram a tta pottablmi. "a hvarflar ekki a mr a hn fi frri tkifri en drengirnir en svo veit maur aldrei. Lklega kemur a ljs egar essar litlu stelpur fara t vinnumarkainn. Vi hfum enn rrm til ess a bta stu eirra."
En hvernig finnst runni bi a brnum slandi? "g hef lengi haft miklar skoanir v og a hefur ekki breyst vi a vera mir. Mr snist a brn og barnafjlskyldur bi almennt vi miki lag vegna mikillar vinnu. Streitan og yfirgengileg efnishyggja smitar yfir barnauppeldi msum myndum. A au veri a eignast alla skapaa hluti og a hamingjan s flgin endalausu dti og glingri. Flk verur nttrulega a velja hvernig a vill ala brnin sn upp en au virast oft ansi hart keyr essar elskur, g tala n ekki um egar au eru komin skla og farin a stunda ll essi aukaprgrmm sem flk vill veita brnunum snum. Stundum held g a au fi ltinn tma bara til a vera til n ess a a s einhver dagskr gangi. Tmstundir eru fugmli slandi, hr eru stundir aldrei tmar, a arf alltaf eitthva a vera a gerast. Sem kona krefjandi starfi geri g mr grein fyrir a a verur ekki alltaf einfalt a psla essu saman fyrir mig og hana. En maur velur, leggur kvena hluti til hliar og einbeitir sr a frri atrium. g bst vi a allir foreldrar standi frammi fyrir sama valinu essu efni," segir runn a lokum.

Morgunblai - SKNANDI DTTIR FR KNA


Svi