Fréttir

Vķsir.is - Vitaš um börn og ungmenni sem eru flutt til landsins į fölskum forsendum

Vķsir/EPA
Vķsir/EPA

Kristjana Björg Gušbrandsdóttir og Viktorķa Hermannsdóttir skrifa:

Hjį Śtlendingastofnun hefur vaknaš grunur um aš börn séu flutt hingaš til lands į fölskum forsendum. Eša aš žeir ašilar sem börnum er ętlaš aš bśa hjį hafi ekki yfir žeim lögformlega forsjį. Alda Hrönn Jóhannsdóttir, ašstošarlögreglustjóri lögreglunnar į höfušborgarsvęšinu, segir lögregluna hafa rannsakaš mansal žar sem grunuš fórnarlömb voru undir lögaldri.
Alda nefnir aš fórnarlamb ķ mansalsmįli frį įrinu 2009 hafi ašeins veriš sautjįn įra gömul žegar hśn kom fyrst til landsins. „Aš öšru leyti hefur ekki veriš haldin nein tölfręši ķ mįlaflokknum utan žessa įrs og žvķ erfitt aš festa hendur į fjölda. En jį, žaš er grunur um žetta, bęši varšandi hagnżtingu ķ vęndi og eins vinnumansal.“
Ķ skżrslu bandarķska utanrķkisrįšuneytisins um mansal sem kom śt ķ jślķ eru ķslensk stjórnvöld gagnrżnd fyrir lķtinn stušning viš mįlaflokkinn. Tekiš er fram ķ skżrslunni aš hér į landi skorti žjįlfun til žess aš greina mansal ķ hópi vegalausra barna og hęlisleitenda. Žį skorti sérhęfša žjónustu til barna og karla sem eru grunuš fórnarlömb mansals.

Žorsteinn Gunnarsson hjį Śtlendingastofnun segir ķ sumum tilfellum gripiš til žess aš framvķsa röngum gögnum til žess aš hjįlpa börnum til landsins śr erfišum ašstęšum.Fólk getur hafnaš DNA-greiningu
Žorsteinn Gunnarsson hjį Śtlendingastofnun segir lögreglu og barnaverndaryfirvöldum gert višvart žegar grunur vaknar um aš vegalaus börn séu flutt til landsins įn fjölskyldutengsla. Stofnunin sjįlf getur kallaš fólk ķ vištal og óskaš eftir rannsóknum į erfšaefni til aš sżna fram į skyldleika. Fólki er hins vegar ekki skylt aš gangast undir slķk próf og getur hafnaš slķkri beišni. Ķ žeim tilfellum žarf lögregla aš fylgja eftir óskum um DNA-greiningu.

„Śtlendingastofnun hefur haft samband viš lögreglu og barnaverndaryfirvöld žegar stofnunina grunar aš ašstęšur barns séu ekki eins og framlögš gögn bera meš sér. Jafnframt žegar börn eru vegalaus, ž.e. įn forsjįrašila. Śtlendingastofnun hefur jafnframt kallaš fólk ķ vištöl og óskaš eftir rannsóknum į erfšaefni til aš sżna fram į skyldleika.“

Röngum gögnum framvķsaš til aš hjįlpa börnum
Žorsteinn segir ekki hafa veriš stašfest ķ neinu mįli aš börn hafi veriš flutt til landsins til nżtingar af einhverju tagi. Hins vegar hafi veriš stašfest aš börn hafi veriš flutt til landsins į grundvelli rangra upplżsinga. Til dęmis rangra forsjįrgagna eša fęšingarvottorša. Žį segir hann aš žaš hafi komiš upp mįl žar sem ljóst sé aš gripiš hefur veriš til žessara rįša til aš bjarga börnum śr erfišum ašstęšum.

„Ekki er alltaf grunur um misnotkun eša nżtingu į börnunum. Žaš hafa komiš upp mįl žar sem ašstęšur eru žannig aš frekar sé veriš aš hjįlpa börnunum eša veriš sé aš reyna aš komast fram hjį reglum um ęttleišingar. Śtlendingastofnun leggur alltaf įherslu į aš fullnęgjandi gögn žurfa aš vera til stašar ķ öllum mįlum og sérstaklega ķ mįlum barna. Ekki er öruggt aš žeir sem hafa lögformlega forsjį yfir barni erlendis hafi gefiš samžykki sitt žó aš barn dveljist hjį ęttingjum hér į landi. Žvķ er afar mikilvęgt aš fullnęgjandi gögn séu alltaf lögš fram ķ mįlum barna og aš vandaš sé til yfirferšar umsókna.“

Barnaverndaryfirvöld fį forsjį barnanna
Žegar kviknar grunur um aš vegalaus börn dveljist hér į landi hefur barnavernd hlutast til um vistun barnsins og getur sótt um dvalarleyfi fyrir žeirra hönd.

„Žegar ljóst er aš žeir ašilar sem flutt hafa barniš hingaš til lands eru ekki meš lögformlega forsjį verša barnaverndaryfirvöld aš taka forsjįna yfir. Śtlendingastofnun vķsar frį dvalarleyfisumsóknum fyrir börn žegar sį sem leggur fram umsóknina hefur ekki til žess lögformlega heimild. Žvķ er mikilvęgt aš barnaverndaryfirvöld bregšist skjótt viš svo unnt sé aš veita börnum ķ žessari stöšu dvalarleyfi į mešan veriš er aš vinna ķ mįlum žeirra hjį stjórnvöldum.“

Skortur į fręšslu og žjįlfun
Žorsteinn segir hingaš til hafi skort višunandi fręšslu og žjįlfun ķ mįlaflokknum. Žaš helgist fyrst og fremst af fjįrskorti. „Fręšsla sem fręšsluhópur į vegum innanrķkisrįšuneytisins hefur sinnt sķšustu mįnuši hefur žó skilaš grķšarlegum įrangri og er ljóst aš sś mikla vitundarvakning er aš stęrstum hluta aš žakka žeim einstaklingum sem žar fara fremstir ķ flokki.“

Mögulegar įstęšur žess aš börnum er smyglaš til landsins
  • Öržrifarįš til žess aš koma börnum śr erfišum ašstęšum ķ heimalandinu
  • Ólögleg ęttleišing
  • Til žess aš selja žau ķ vęndi
  • Til žess aš nżta žau ķ vinnu
  • Til hagnżtingar ķ ašrar tegundir mansals; peningažvętti og fķkniefnainnflutning

*Heimild: Unicef: Understanding the causes of child trafficking as a precondition for prevention

John Kerry.Hvaš ef žetta vęri einhver žér nįkominn?
John Kerry kynnti nżja skżrslu um mansal ķ heiminum žann 27. jślķ sl. Viš žaš tękifęri minnti hann į aš barįttan gegn mansali sé grķšarleg įskorun sem allir žurfi aš taka žįtt ķ. „Hvaš ef mansalsfórnarlambiš vęri einhver sem viš žekktum? Hvaš ef žaš vęri nįgranni okkar, eša verra eins og ķ martröš, sonur eša dóttir eša einhver nįkominn?“
 
Ķ skżrslunni eru geršar athugasemdir viš framkvęmd ašgeršaįętlunar ķslenskra stjórnvalda. Bęta žurfi eftirlit į vinnustöšum, žekkingu saksóknara og dómara į mansali og efla löggęslu. Žį er sérstaklega tekiš fram aš žaš skorti śrręši fyrir fórnarlömb mansals į barnsaldri og žekkingu til žess aš bera kennsl į žau.
 

Svęši