Fréttir

Ķ 40 įr - Saga Ķslenskrar ęttleišingar

Formašur ĶĘ fór yfir sögu félagsins
Formašur ĶĘ fór yfir sögu félagsins

Formašur Ķslenskrar ęttleišingar Elķsabet Hrund Salvarsdóttir flutti erindi į 40 įra afmęlismįlžingi félagsins nś į dögunum. Gefum Elķsabetu oršiš:

Hęstvirti forseti, félagsmenn og ašrir góšir gestir.
Ég vil fyrir hönd Ķslenskrar ęttleišingar bjóša ykkur hjartanlega velkomin į žetta mįlžing sem haldiš er ķ tilefni af 40 įra afmęli félagsins. Ég hef veriš formašur félagsins sķšan haustiš 2016 og hefur žetta veriš mjög įhugavert starf, en viš sem sitjum ķ stjórn vinnum mikiš meš skrifstofunni aš żmsum mįlum. Ég hef getaš nżtt menntun mķna og komiš aš fjįrmįlum félagsins. Žaš er žvķ mikil tķmi af mķnu lķfi sem snżst um ęttleišingar. En saga mķn er sś aš įriš 2010 įkvįšum viš hjónin eftir margra įra įrangurslausra tilraunir til barnaeigna, aš leita til Ķslenskrar ęttleišingar. Meš žvķ töldum viš aš möguleiki okkar į žvķ aš verša foreldrar yršu meiri. Viš fórum į nįmskeiš eins og allir žeir sem vilja ęttleiša erlendis frį, hręšslunįmskeišiš eins og margir segja, en į žvķ nįmskeiši er fariš yfir hinar żmsu hlišar ęttleišingar og ekki bara dregin upp hin rósrauša mynd. En žaš gerši okkur hjónin bara enn įkvešnari ķ aš stiga endanlegt skref og byrja aš vinna ķ okkar umsókn. Žeir sem vilja ęttleiša žurfa aš senda inn umsókn um forsamžykki til ķslenskra stjórnvalda til aš fį leyfi til aš ęttleiša eins og mörg ykkar žekkiš. Į žessum tķma var bišin eftir žvķ ekki löng og tók žaš okkur um 5 mįnuši frį žvķ aš viš sendum inn umsókn žar til forsamžykki hafši borist ólķkt žvķ sem žaš er ķ dag en žaš getur tekiš allt aš įri aš fį samžykkiš ķ dag. Žaš gęti fęlt fólk frį žvķ aš fara ķ gegnum umsóknarferliš sem og fękkar žeim fjölda umsókna sem koma frį Ķslandi. Og žį tók viš vinnan aš safna saman gögnum til aš senda meš umsókninni til žess lands sem viš höfšum vališ. Viš fórum ķ ķtarlega lęknisskošun, żmsar blóšrannsóknir og ekki mį gleyma žessum skemmtilegu sįlfręšivištölum.

Jį viš vitum žó allavega aš viš erum hęf sem foreldrar eftir allar žessar athuganir eša eins og segir ķ forsamžykkinu, vel hęf. Loksins gįtum viš sent umsókn okkar śt til Tékklands, og žį tók viš bištķminn en viš vorum žó alltaf meš žį vissu ķ hjarta aš į endanum myndi eitthvaš gott gerast. En bišin getur veriš erfiš, tekiš į bęši andlega og į sambönd. Viš tókum žvķ žįtt ķ störfum į vegum félagsins, bęši til aš stytta bišina og til aš öšlast meiri skilning į žessum ęttleišingarheimi.

Og svo kom sķmtališ, 15.įgśst 2013, kl. 9:05, jį viš munum muna žennan dag alla tķš žvķ žį fengum viš upplżsingar um son okkar og sįum mynd af žvķ fallegasta barni sem viš höfšum séš, aš okkar mati.

Rśmum mįnuši sķšar feršušumst viš svo til Tékklands til aš hitta barniš okkar, son okkar, ķ fyrsta skiptiš.

Og sś stund var ólżsanleg, eftir öll žessi įr, allar okkar tilraunir (okkar eigin og annarra tilraunamanna) įttum viš oršiš son, myndarlegan, hraustan dreng – okkar Birki Jan.

Jį okkar saga er ekki sś eina, ekki sś fyrsta og ekki sś sķšasta ....

Meš hjįlp félagsins okkar fengum viš möguleikan į žvķ aš verša foreldrar. Į žessu įri fagnar félagiš / Ķslensk ęttleišing 40 įra afmęli.

Žann 15.janśar 1978 var stofnfundur félagsins haldin, félagiš hlaut nafniš Ķsland – Kórea og var sķšan sameinaš félaginu Ķsland – Guatemala og hlaut hiš sameinaša félag nafniš Ķslensk ęttleišing įriš 1983. Įriš 2010 var félagiš svo sameinaš Ašžjóšlegri ęttleišingu. En į žeim 40 įrum sķšan félagiš var stofnaš hefur margt breyst. 12 formenn hafa starfaš fyrir hönd félagsins, ķ mislangan tķma.

Ķ upphafi byggšist allt starf Ķslenskrar ęttleišingar upp į sjįlfbošavinnu félagsmanna og annarra velunnara, ekki var skrifstofa og flestir stjórnarfundir voru haldnir heima hjį stjórnarmönnum – viš eldhśsboršiš. Vendipunktur varš ķ starfi félagsins žegar skrifstofa var opnuš įriš 1988, en žegar hafiš var samstarf viš Indland var eitt af skilyršum žeirra aš félagiš vęri meš skrifstofu. Mikil hluti starfsins hélt žó įfram aš vera ķ sjįlfbošavinnu, t.d. fręšsla og stjórnarstörf. Įriš 1993 kom svo jįkvętt svar frį Fjįrlaganefnd Alžingis um aš félagiš fengi įrlegan styrk frį hinu opinbera en fyrir žaš hafši eina tekjulind félagsins veriš félagsgjöld og fjįraflanir.

Miklar breytingar uršu ķ heimi ęttleišingarmįla į žessum įrum. Įriš 1993 var geršur Haag samningurinn um vernd barna og ęttleišingar į milli landa en Ķsland gat ekki gerst ašili aš žeim samningi fyrr en nż ęttleišingarlög voru sett įriš 2000.

Meš ašild aš samningnum var tryggš samvinna ašildarrķkjanna um ęttleišingar barna. Sama įr, 1993, kom Ķslensk ęttleišing aš stofnun Euradopt – regnhlķfarsamtaka ęttleišingarfélaga ķ Evrópu. Fyrsti fulltrśi félagsins var Ingibjörg Birgisdóttir sem sat ķ stjórn Ķslenskrar ęttleišingar ķ 11 įr. Og tveimur įrum sķšar gengur félagiš ķ samtök norręnna ęttleišingarfélaga Nordic Adoption Council, NAC. Fulltrśar félagsins sitja ķ stjórnum žessara samtaka og taka žįtt ķ żmsum verkefnum. Į įrinu 2019 veršur komiš aš Ķslandi aš halda rįšstefnu NAC, en hśn er haldin annaš hvert įr og var sķšast haldin ķ Helsinki viš góšan oršstķr. Į žessu įri förum viš į rįšstefnu EurAdopt sem haldin veršur ķ Mķlanó. Žaš hefur veriš og er mjög mikilvęgt fyrir lķtiš félag eins og okkar aš komast ķ samstarf viš önnur félög til aš efla allt starf. Žar nįum viš aš afla okkur frekari žekkingar og kynnast kollegum okkar sem vinna ķ žessum mįlaflokki.

En žaš er ekki bara barįtta utan landssteinana sem hefur komiš félaginu aš góšu. Kjörforeldrar įttu ekki rétt į fęšingarorlofi įšur en frumvarp um žaš var samžykkt į Alžingi 1995. 2006 kemur sķšan Ęttleišingarstyrkur en fram aš žvķ töldu stjórnvöld aš sį styrkur sem félagiš fékk sjįlft vęri nóg, ekki žyrfti sérstaklega aš styrkja kjörforeldra.

Eins og ķ öllum félögum hafa skapast deilur, komiš fram ólķkar hugmyndir sem ekki allir voru kannski sįttir viš į sķnum tķma. Meš stofnun nżs félags Alžjóšlegrar ęttleišingar var hópur sem vildi leita nżrra leiša, skošaš var aš koma į samstarfi viš Pólland sem get svo ekki eftir en einnig var komiš į samstarfi viš Tógó sem fęrt hefur okkur 7 börn frį žvķ aš fyrsta barniš kom 2012. Eins og ég minntist į įšan sameinašist žetta félag svo Ķslenskri ęttleišingu 2010, og kraftar félagsmanna beggja félaga vel nżttir. Į žessum tķma var lķka komiš nżtt fólk inn ķ félagiš sem vildi sjį breytingar og uršu mikil mannaskipti į ašalfundi félagsins 2009. En ég held aš viš getum öll veriš sammįla žvķ aš sś žróun sem įtt hefur sér staš innan félagsins sé mjög jįkvęš. Žarna var byrjaš aš undirbśa vinnu aš samningi milli félagsins og rķkisins til aš félagiš gęti stašiš undir žeim verkefnum sem koma fram ķ lögum og reglugeršum. Tķunduš voru verkefni félagsins og gert kostnašarmat.

Ķ desember 2013 var svo undirritašur žjónustusamningur milli Innanrķkisrįšuneytis og Ķslenskrar ęttleišingar.

Barįttan sem įtt hafši sér staš į įrunum į undan hafši skilaš sér aš hluta. Mikiš starf var unniš aš hįlfu stjórnar og skrifstofu til aš nį žessum samningi og var rętt viš langflesta alžingismenn sem sįtu į Alžingi žessi įr. Ég vil sérstaklega žakka Herši Svavarssyni žįverandi formanni og Kristni Ingvarssyni framkvęmdarstjóra en žeir unnu mikil starf til aš koma žessum samningi į. Samningurinn tryggši fjįrmögnun félagsins til 2 įra og gjörbreyti ašstöšu žess til aš sinna žeim verkum sem žvķ var ętlaš skv. lögum og reglugeršum. Žessi samningur og framlög til félagsins śr fjįrlögum mörkušu tķmamót ķ sögu ęttleišinga, vöktu og vekja athygli erlendis žvķ meš žessu eru fjįrmögnun og gęši ęttleišingarstarfsins ekki lengur hįš fjölda ęttleišinga. Hiš Ķslenska módel eins og žaš er kallaš er oršiš vel žekkt, žjónustusamningurinn viš rįšuneytiš sem tryggir rekstur félagsins žannig aš fręšsla, rįšgjöf, stušningur og žjónusta er tryggš. Į fundum og rįšstefnum erlendis erum viš ķtrekaš spurš um žetta módel og bešin um aš skżra hvernig viš fengum rķkiš til aš gera samninginn viš félagiš. Enda algjört einsdęmi.

Um sķšustu įramót var komiš aš endurnżjun į žjónustusamningnum. Teljum viš aš margt ķ samningnum žurfi aš laga aš breyttu umhverfi og erum enn žeirrar skošunar aš žaš fjįrmagn sem félagiš fęr vegna hans, nęgi ekki til aš sinna öllum lögbošnum verkefnum. En eins og viš vitum öll hafa miklar breytingar įtt sér staš ķ ķslenskum stjórnmįlum sķšasta įriš og munum viš nżta nęstu mįnuši til aš kynna žeim ašilum sem koma nżir aš, mįlaflokkinn. Įkvešiš hefur veriš aš gera žjónustusamning til eins įrs og byrja aš vinna ķ breytingum į honum strax. Žaš er mér žvķ mikil įnęgja aš segja frį žvķ hér, aš ķ kaffihléinu į eftir munum viš undirrita nżjan žjónustusamning.

Starf og žjónusta félagsins mišar aš žvķ aš sinna félagsmönnum eins vel og kostur er enda eru žeir félagiš. Eitt af markmišum Ķslenskrar ęttleišingar er aš tryggja góša faglega žjónustu. Žaš hafa oršiš mikilar breytingar frį 1988 žegar einn starfsmašur var ķ hlutastarfi, nś er framkvęmdarstjóri, verkefnastjóri og félagsrįšgjafi, auk verktaka.

Uppbygging į fręšslustarf hefur veriš ķ mikilli endurskošun sķšustu mįnuši, fariš hefur veriš af staš meš Barna – og unglingastarf aftur auk žess sem fręšsla til vęntanlegra kjörforeldra hefur veriš efld. Félagiš žarf aš vera tilbśiš aš taka žįtt ķ žeirri žróun sem į sér staš hverju sinni og leita aš nżjum leišum til aš ašstoša og fręša félagsmenn.

Ķ višręšum okkar viš rįšuneytiš ķ tengslum viš endurskošun į žjónustusamningnum hefur komiš fram aš rįšuneytiš telji mikilvęgt aš félagiš haldi įfram aš leggja įherslu į aš veita félagsmönnum vķštęka rįšgjöf og žjónustu eftir ęttleišingu, žar sem sį stušningur er grķšarlega mikilvęgur žįttur ķ ęttleišingarferlinu. Ķ gęšahandbók Haag-stofnunarinnar er mešal annars vķsaš til žess aš ęttleišing sé ekki einn einstakur atburšur sem lżkur eftir aš ęttleišing fer fram heldur er um lķfslangt ferli einstaklings aš ręša.

Og lżsir žetta vel stöšu ęttleišingarmįla ķ dag, ęttleišingum fer fękkandi og bišin er oršin lengri. Žessar breytingar eru ekki bara aš eiga sér staš hjį okkur heldur ķ öllum heiminum. Rśmlega 1.000 börn hafa veriš ęttleidd til landsins, žó ekki öll ķ gegnum félagiš, og į sķšustu įrum hafa ęttleišingar veriš um 6 į įri. Hér į glęrunni sjįum viš fjölda barna sem komiš hafa til landsins flokkaš nišur į kyn.

Viš erum meš samstarf viš 6 lönd, Bślgarķu, Indland, Kķna, Kólumbķu,Tékkland og Tógó. Ķ Bślgarķu hefur ekki komiš inn umsókn – en žaš žarf einhver žarf aš vera fyrstur af staš. Ef viš tökum dęmi um hvašan börnin hafa veriš aš koma
Flest börn sem hafa veriš ęttleidd til Ķslands erlendis frį koma frį Kķna eša 182 börn.
164 börn frį Indlandi,
Sri Lanka hafa komiš 84 börn
Tékklandi 36 en fyrsta barniš kom žašan 2007, og įriš 2015 komu tveir stórir systkinahópar.
21 umsóknir eru ķ ferli erlendis, 5 ķ Kķna, 1 ķ Kólumbķa, 13 ķ Tékklandi og 2 ķ Tógó.

Įherslan hefur fęrst mun meira frį žvķ aš sjį um milligöngu um ęttleišingu yfir ķ meiri kröfur um fręšslu og stušning til bęši vęntanlegra foreldra į mešan bišin er, žegar heim er komiš og einnig eftir žvķ sem įrin lķša frį ęttleišingunni. Fleiri eru farnir aš huga aš žvķ hvaša įhrif ęttleišingin getur hafa haft og ašrir eru farnir aš huga aš uppruna sķnum og vilja leggja ķ žį vegferš aš leita hans og žessir ašilar žurfa ašstoš félagsins. Mikil aukning hefur oršiš į fyrirspurnum og heimsóknum į skrifstofuna t.d. ķ tengslum viš žęttina Leitin aš upprunanum. Einnig eftir aš fréttir voru fluttar af žvķ hvernig stašiš var aš ęttleišingarmįlum ķ Sri Lanka į įrum įšur. Og Ķslensk ęttleišing žarf tękifęri og fjįrmagn til aš męta žvķ.

Frį žvķ aš ég kom aš félaginu fyrir 7 įrum hefur mikil žróun įtt sér staš, sérstaklega er viškemur allri fręšslu og fjįrhagslegum stöšugleika félagsins. En félagiš er ekkert įn félagsmanna sinna og hefur sķšustu įr dregiš śr žįttöku žeirra ķ starfi félagsins, en ég vona aš félagsmenn fari aš nżta sér alla žį fręšslu sem žeim stendur til boša og ašstoš žess góša starfsfólks sem viš höfum ašgang aš. Ķ dag erum viš ķ samstarfi viš 6 lönd sem eru misvirk, eins og komiš hefur fram. Félagiš er alltaf aš vinna ķ žvķ aš efla žessi tengsl viš upprunalöndin og mynda tengsl viš hugsanleg nż lönd.

Ég vil fyrir hönd félagsins žakka öllum žeim sem hafa komiš aš žeirri žróun sem įtt hefur sér staš frį žvķ aš félagiš var stofnaš fyrir 40 įrum sķšan. Vegna žeirra į ég litla strįkinn minn og fyrir žaš verš ég ęvinlega žakklįt.

Takk fyrir
Elķsabet Hrund Salvarsdóttir, formašur Ķslenskrar ęttleišingar


Svęši