FrÚttir

═myndunarafli­ og af hverju skiptir ■a­ Šttleidd b÷rn mßli?

Jˇrunn ElÝdˇttir
Jˇrunn ElÝdˇttir

Jˇrunn ElÝdˇttir, dˇsent vi­ Hßskˇlann ß Akureyri, doktor Ý sÚrkennslu- og menntunarfrŠ­um og mˇ­ir stelpu sem er Šttleidd frß KÝna flutti erindi um Ýmyndunarafl Šttleiddra barna. Erindi Jˇrunnar var sÚrlega ßhugavert og gaf innsřn innÝ ■ann skort sem Šttleidd b÷rn lifa vi­ ■egar kemur a­ minningum um fyrsta skei­ Švinnar.

═myndunarafli­ og af hverju skiptir ■a­ Šttleidd b÷rn  mßli?

═myndunarafli­ er merkilegt fyrirbŠri eins rannsˇknir hafa sta­fest ß margvÝslegan hßtt. ═myndunarafli­ fŠrir okkur nřja sřn ß tilveruna, undirbřr okkur fyrir ■a­ sem kemur og breytir ßsřnd ■ess sem hefur veri­, ß eftir a­ gerast e­a ekki gerast. Me­ ■vÝ a­ nota Ýmyndunarafli­ hefur manneskjan geta­ umbreytt og endurskapa­ ver÷ldina ß ˇendanlega fj÷lbreyttan hßtt. Ůetta er kjarninn Ý tilveru barna og einn mikilvŠgasti hlekkurinn Ý leik og ■roska ■eirra.

B÷rn sem hafa or­i­ fyrir ßf÷llum eiga m÷rg hver erfitt me­ a­ nota Ýmyndunarafli­ Ý leik. Ůa­ ■arf jafnvel a­ kenna ■eim a­ leika sÚr og nota Ýmyndunarafli­ Ý hugsun og verki. SlÝkt skiptir mßli ■ar sem Ýmyndunarafli­ er ein ÷flugasta lei­in til a­ auka vi­ ■ekkingu og ■roska barna. B÷rn sem eru Šttleidd hafa oft ■a­ sem kalla mß äey­ur Ý lÝfinuô sem erfitt er a­ fylla inn Ý, ■au vita t.d. oftast lÝti­ um lÝfi­ fyrir Šttlei­inguna e­a anna­ tengt lÝfinu Ý upprunalandinu e­a lÝfforeldra. Foreldar Šttleiddra barna reyna me­ s÷gum, myndum e­a ÷­ru a­ skapa minningar um eitthva­ sem lÝti­ er vita­ um og b÷rnin hafa litla tengingar vi­ t.d. upprunalandi­, tÝmann fyrir Šttlei­inguna og fleira. Minningar og tengsl vi­ upprunann, hver svo sem hann er, er talinn vera stˇr hluti af sjßlfsmynd Šttleiddra barna, me­vita­ e­a ˇme­vita­. ═myndunarafli­ lei­ir b÷rn ßfram Ý spurningum og leit og hlutverk foreldra er ■ar mikilvŠgt vi­ a­ hjßlpa ■eim a­ b˙a til äraunverulegarô minningar og ■ekkingu um ■essi mßlefni. Velta mß fyrir sÚr hvort foreldrar Šttleiddra barna sÚu me­vita­ir um hva­ b÷rnin ■eirra hugsa og Ýmynda sÚr um ■essi mßlefni.

═ erindi Jˇrunnar ß mßl■ingi ═slenskrar Ăttlei­ingar ■ann 16. mars sl. sag­i h˙n frß k÷nnun sem h˙n ger­i me­al lÝtils hˇps Šttleiddra barna. Ůetta var fork÷nnun sem er hugsu­ til a­ vinna ßfram me­ og leita ■ß til stŠrri hˇps. Markmi­ k÷nnunarinnar var a­ sko­a hvort og hva­ b÷rn hugsa og Ýmynda sÚr um upprunann og anna­ tengt honum.

B÷rnin voru ß aldinum 10 til 16 ßra og sv÷ru­u 15 b÷rn rafrŠnni k÷nnun, me­ sam■ykki foreldra. Meirihluti barnanna voru st˙lkur Šttleiddar frß KÝna. Spurningarnar voru 10 flestar Ý nokkrum li­um. Mikill samhljˇmur var Ý ni­urst÷­unum og kom skřrt fram a­ nŠr ÷ll b÷rnin hafa hugsa­ miki­ um mßlefni er tengist uppruna sÝnum. Fram kom a­ r˙mur helmingur barnanna hugsar t.d. um hvernig lÝfi­ hef­i veri­ ef ■au hef­u ekki veri­ Šttleidd. Ůau hugsa lÝka flest um hvort ■au lÝkist lÝfforeldrum e­a hafa ßhugasvi­ sem tengist ■eim ß einhvern hßtt, einungis fj÷gur ■eirra hugsa aldrei um slÝkt. Íllum nema tveimur langar a­ finna e­a hitta lÝffrŠ­ilega skyld systkini ef ■a­ vŠri hŠgt. Meirihluta barnanna finnst skipta mßli a­ eiga minningar um upprunan, fß sv÷r vi­ řmsum spurningum og leita a­ uppruna sÝns. Ůeim finnst einnig skipta mßli a­ foreldra tali um ■essi mßlefni a­ fyrrabrag­i. Minna mßli skiptir a­ tala um ■etta vi­ vinina. B÷rnin hafa einnig Ýmynda­ sÚr eitt og anna­, t.d. hafa flest nota­ Ýmyndunarafli­ til a­ skilja af hverju ■au voru skilin eftir og Šttleidd og einnig hvernig ■a­ vŠri a­ vera lÝkur ˙tlits eins og flestir Ý bekknum. ═myndunin nŠr einnig til ■ess a­ gera sÚr Ý hugarlund hvernig lÝfforeldrar ■eirra lÝta ˙t og hvort ■au eigi systkini Ý upprunalandinu. Ůau hafa m÷rg Ýmynda­ sÚr a­ foreldra ■eirra sem Šttleiddu ■au třni ■eim e­a ■au třnist (ver­i vi­skila). Helmingur barnanna hefur g˙ggla­ eitt og anna­ um uppruna sinn.

Fleira koma fram sem sřnir a­ ■essi hˇpur barna hefur hugsa­ margt og Ýmynda­ sÚr eitt og anna­ sem vŠri forvitnilegt a­ kanna ßfram. Einnig eru ■etta mßlefni sem foreldar Šttleiddra barna Šttu a­ fylgjast me­ gegnum uppv÷xt barnanna ekki sÝst Ý ljˇsi ■ess a­ misvÝsandi upplřsingar geta koma fram Ý gegnum skjßmi­la sem b÷rn hafa a­gang a­ Ý dag. Huga ■arf a­ ■vÝ hvert Ýmyndunarafli­ lei­ir b÷rn og unglinga og hva­ ■au hugsa um. ŮvÝ ■arf a­ hjßlpa ■eim til a­ byggja upp raunhŠfar vŠntingar og ■ekkingu um sjßlfan sig, upprunann og fleira ■vÝ tengt. Hafa ■arf Ý huga hva­ foreldar vilja a­ rß­i f÷r, Google, skjßmi­lar e­a samrŠ­ur Ý fj÷lskyldunni og gˇ­a uppbyggjandi hugsanir.

Heimildir:
Egan, K. (2005). An imaginative approach to teaching. San Francisco, Jossey- Bass.
Godon-Decoteau. D. og Ramsey. P.G. (2018). Positive and negative aspects of transracial adoption: An exploratoryástudy from Korean transracial adoptees' perspectives. Adoption Quarterly, 21:1, 17-40,

Reinoso. M., Juffer. F og Tieman. T. (2013). Childrenĺs and parentsĺ thoughts and feelings about adoption, birth culture identity and discrimination in families with internationally adopted children. Child and family social work 18, bls. 264ľ274

Shaw. J. ( 2011). (Re)constructing the past: the role of memory and imagination among transnationally adopted children and their adoptive parents. Platforum.12.

Pylypa, J. ( 2018). Talking about culture with internationally adoptive parents: An anthropological perspective. Adoption Quarterly.


SvŠ­i