FrÚttir

R˙v.is - B˙lg÷rsk b÷rn ganga kaupum og s÷lum

Mynd: flickr.com
Mynd: flickr.com

Sv÷rt verslun me­ b÷rn blˇmstrar ß Balkanskaga. B˙lgarskt barn kostar ß bilinu frß 150 ■˙sund krˇnum og upp Ý sex milljˇnir, drengir eru dřrari en st˙lkur. Eftirspurnin me­al grÝskra para sem ekki hefur or­i­ barna au­i­ er mikil. Tali­ er a­ hundru­ barna sÚu seld mansali ß ßri hverju. Ůetta kemur fram Ý vi­amikilli ˙ttekt vefmi­ilsins Balkan Insight.

LÝti­ fer fyrir versluninni

B˙lg÷rsk b÷rn, alin upp Ý Grikklandi hafa lÝti­ rata­ Ý heimspressuna, ■ˇ er ein ˇdŠmiger­ undantekning. Margir muna eftir MarÝu litlu, fj÷gurra ßra gamalli st˙lku, sem fÚkk vi­urnefni­ ljˇshŠr­i engillinn. H˙n fannst me­al Rˇmafˇlks Ý Grikklandi hausti­ 2013 og ■ˇtti stinga Ý st˙f, ljˇshŠr­ og blßeyg­. Pari­ sem h˙n bjˇ hjß var ßkŠrt fyrir mannrßn, saksˇknarinn lřsti ■vÝ yfir a­ MarÝa liti ekki ˙t fyrir a­ vera skyld ■eim. Lřst var eftir foreldrum hennar Ý sjˇnvarpinu. Sasha Ruseva, b˙lg÷rsk rˇmakona, gaf sig fram. H˙n kva­st hafa eignast MarÝu ■egar h˙n starfa­i vi­ ˇlÝfutÝnslu Ý Grikklandi og fali­ parinu a­ sjß um hana, h˙n tˇk a­ eigin s÷gn ekki grei­slu fyrir. DNA-prˇf sta­festu frßs÷gn Rusevu. MarÝa var rˇmabarn. H˙n fÚkk ■ˇ hvorki a­ hverfa heim til uppeldisforeldra sinna nÚ blˇ­foreldra, gˇ­ger­arsamt÷kin Bros barnsins fengu fullt forrŠ­i.

á

B˙a vi­ mikla mismunun
Rˇmafˇlk e­a sÝgaunar er stŠrsti minnihlutahˇpurinn Ý B˙lgarÝu, 5-10 % ■jˇ­arinnar. Hlutfall Rˇmafˇlks er hvergi hŠrra Ý Evrˇpu. Rˇmafˇlki­ talar eigi­ tungumßl og hefur sÚrstŠ­a menningu. Ůa­ kom til Evrˇpu frß Nor­ur-Indlandi fyrir um ■˙sund ßrum. Oft hefur ■a­ veri­ tengt farandlÝfi en Ý dag hefur flest Rˇmafˇlk fast a­setur. Ëalgengt er a­ Rˇmar og B˙lgarir gangi Ý hjˇnaband og meirihluti B˙lgara lÝtur ni­ur ß ■ß. Stˇr hluti Rˇmafˇlks břr vi­ mikla fßtŠkt, atvinnuleysi er algengt, glŠpatÝ­ni mun hŠrri en me­al Ýb˙a landsins almennt og menntunarstig lßgt. Rˇmafˇlk břr oft Ý ˇl÷glegum hreysa■yrpingum Ý ˙tja­ri borga. Ůa­ hefur hvorki vatnsveitu nÚ a­gang a­ rafmagni og deilir oft h˙sakosti me­ b˙fÚna­i. Ë÷ruggir pˇlitÝkusar eru hrifnir af ■vÝ a­ nota Rˇmafˇlk sem blˇrab÷ggla. Ůorpum Rˇmafˇlks er reglulega rutt burt og Rˇmafˇlk ver­ur Ýtreka­ fyrir ßrßsum af hßlfu etnÝskra B˙lgara.

Til a­ eiga fyrir h˙si e­a partÝhaldi
Vi­ ■urftum a­ sjß fyrir hinum b÷rnunum, ■etta var eina lei­in. Ůetta er vi­kvŠ­i­ hjß m÷rgum Ýb˙um Ý ■orpinu Ekzarh Antimovo Ý Burgas-hÚra­i Ý su­austurhluta B˙lgarÝu. A­rir Ýb˙ar hafa selt b÷rn til ■ess eins a­ eiga fyrir ßfengi og partÝhaldi. Ůegar peningarnir klßrast selja ■eir nŠsta barn. Ůetta kemur fram Ý ˙ttekt vefmi­ilsins Balkan Insight ß barnamansali milli B˙lgarÝu og Grikklands.

Fˇlk banka­i upp ß Ý sÝfellu
Stanka, ■rÝtug kona, seldi barni­ sitt fyrir nokkrum ßrum sÝ­an. FÚ­ sem h˙n fÚkk nřtti h˙n til ■ess a­ festa kaup ß litlu h˙si. H˙n hefur veri­ ßkŠr­ fyrir broti­ og mßlaferli standa yfir. H˙n segist vera full eftirsjßr, h˙n hafi veri­ ung og vitlaus og fˇlk hafi Ý sÝfellu banka­ upp ß hjß henni og bo­i­ henni a­ selja fyrir hana barni­ sem var ß lei­inni. FordŠmin voru allt Ý kringum hana og h˙n sß enga a­ra lei­ fŠra til a­ sjß fyrir sÚr og hinum b÷rnunum tveimur. ┴rlega grÝpa fj÷lmargar b˙lgarskar Rˇmakonur til sama rß­s og Stanka. AthŠfi­ er a­ s÷gn vi­mŠlenda Balkan Insight fÚlagslega vi­urkennt me­al Rˇmafˇlks ß svŠ­inu og ■a­ rŠ­ir opinskßtt um reynslu sÝna af ■vÝ a­ selja b÷rn sÝn.

Lifa Ý vellystingum Ý vÝrgirtum h˙sum
Konurnar sem selja b÷rn sÝn eru flestar undir tvÝtugu og hafa ekki noti­ menntunar. Oft ver­a ■Šr fyrir ■rřstingi frß smyglurum og ˙tsendurum ■eirra. StŠrstur hluti ßgˇ­ans af s÷lunni ratar lÝka Ý vasa ■eirra. ═ Kameno-■orpi, nŠrri hafnarborginni Burgas, lifa mansalskˇngar og drottningar Ý vellystingum. Ůau reisa sÚr margra hŠ­a h˙s og koma upp vÝrgir­ingum umhverfis ■au. Handan smyglarahverfisins tekur vi­ brei­a hr÷rlegra hrˇfatildra. Ůar finna glŠpamennirnir ungar, ˇfrÝskar konur Ý bßgri st÷­u og gera ■eim gyllibo­. Flestir hafa smyglararnir ß­ur b˙i­ Ý Grikklandi og komi­ sÚr upp gˇ­u tengslaneti.á

Snu­a konurnar um grei­slur
Konurnar sem sam■ykkja ■ßttt÷ku eru keyr­ar yfir til Grikklands, ■eim er komi­ fyrir Ý h˙snŠ­i sem ■Šr mega ekki yfirgefa fyrr en komi­ er a­ fŠ­ingunni. Eftir a­ barni­ fŠ­ist er ■eim fylgt aftur til vistarveranna og ■ar er gengi­ frß vi­skiptunum. Rannsˇknarl÷gregluma­ur sem Balkan Insight rŠddi vi­ heldur ■vÝ fram a­ oft snu­i smyglararnir konurnar um grei­slur, fÚ­ sem ■Šr fßi nŠgi stundum einungis fyrir lestarmi­a aftur heim.

Kunnugir lŠknunum
Stanka segir smyglarana hafa komi­ vel fram vi­ sig fram a­ fŠ­ingunni. Ůegar hrÝ­irnar hˇfust fˇru ■eir me­ hana ß sj˙krah˙s og h˙n segir a­ ■eir hafi veri­ kunnugir lŠknunum ■ar. Ůegar ■eir sneru aftur Ý Ýb˙­ina ur­ur ■eir a­ hennar s÷gn ˇblÝ­ari ß manninn, hrifsu­u frß henni barni­, lÚtu hana undirrita skj÷l sem h˙n skildi ekki og fleyg­u Ý hana peningum, helmingnum af ■vÝ sem ■eir h÷f­u lofa­ a­ borga henni. A­rar mŠ­ur s÷g­u rannsˇknarteymi Balkan Insight svipa­a s÷gu. GrÝska l÷greglan hefur grun um a­ heilbrig­isstarfsmenn taki ■ßtt Ý skipulag­ri glŠpastarfsemi; ßn ■ßttt÷ku lŠkna, l÷gfrŠ­inga og saksˇknara vŠri aldrei hŠgt a­ reka svo umfangsmikinn glŠpahring.áSaksˇknarar eru sag­ir semja vi­ smyglarana, heita ■eim vŠgum dˇmum gegn jßtningu, skilor­sbundnu fangelsi Ý ■rj˙ ßr. Ůetta er ßstŠ­an fyrir ■vÝ a­ einungis ■rÝr sitja n˙ inni Ý b˙lg÷rskum fangelsum fyrir a­komu a­ barnaverslun.

Borga­ undir bor­i­
Rannsakendurnir segja smyglara beita tvenns konar a­fer­um. Karlma­ur sem hyggst Šttlei­a barni­ getur lřst ■vÝ yfir a­ hann sÚ fa­ir ■ess og mˇ­irin skrifar svo undir pappÝra sem veita honum fullt forrŠ­i. Algengast er a­ Šttlei­ingin fari fram me­ hef­bundnum hŠtti. L÷gfrŠ­ingur a­sto­ar par vi­ a­ finna konu sem vill gefa barn sitt til Šttlei­ingar og ■au skrifa undir samning. Dˇmari fullgildir samninginn, sÝ­an er borga­ undir bor­i­.

TÝ­kast frß falli komm˙nismans
L÷gregluyfirv÷ld Ý B˙lgarÝu og Grikklandi grunar a­ mansali­ hafi tÝ­kast Ý um aldarfjˇr­ung. Fall komm˙nismans au­velda­i f÷r fˇlks yfir landamŠri og eftir a­ B˙lgarÝa fÚkk a­ild a­ Evrˇpusambandinu ßri­ 2007 hurfu Ý raun landamŠrin ß milli B˙lgarÝu og Grikklands. L÷gregluyfirv÷ld Ý bŠ­i Grikklandi og B˙lgarÝu halda ■vÝ fram a­ einungis komist upp um brotabrot ■eirra sem selji b÷rn til Grikklands. Rannsˇknir eru tÝmafrekar og lei­a sjaldan til ni­urst÷­u. Hvatinn hjß l÷greglunni er ■vÝ lÝtill. Ůß er samvinnan milli rÝkjanna ekki me­ besta mˇti. Helsta fyrirsta­an er a­ sanna a­ greitt hafi veri­ fyrir barni­, ■a­ sÚ oft ˇgj÷rningur og peningarnir sÚu ■a­ sem geri Šttlei­ingu milli einstaklinga ˇl÷glega. Ůß eru dˇmar tilt÷lulega vŠgir ■rßtt fyrir a­ refsiramminn hafi veri­ hŠkka­ur Ý 15 ßr.

Starfsemin kann a­ fŠrast Ý aukana
Helst ■arf a­ grÝpa hringina glˇ­volga. Ůa­ nŠgir ekki a­ banka upp ß Ý fÝnu villunum Ý Kameno sem augljˇslega eru bygg­ar fyrir mansalsfÚ. ┴hŠttan er lÝtil og ßgˇ­inn mikill, ■vÝ er ˙tlit fyrir a­ starfsemin haldi ßfram og fŠrist jafnvel Ý aukana.

B˙lg÷rsk yfirv÷ld fß, a­ s÷gn Balkan Insight, litlar upplřsingar frß grÝskum stjˇrnv÷ldum, mansalsteymi­ b˙lgarska fŠr alltaf s÷mu sv÷rin, ■a­ eru engin b˙lg÷rsk b÷rn Ý Grikklandi og vi­ veitum engar upplřsingar um grÝska rÝkisborgara.

Lamia-hringurinn upprŠttur
L÷greglunni hefur ■ˇ tekist a­ gera rassÝu. Umsvifamikil rannsˇkn grÝsku og b˙lg÷rsku l÷greglunnar ß barnasmygli milli B˙lgarÝu og Grikklands leiddi Ý byrjun ßrs 2011 til handt÷ku 12 manna, sj÷ Ý grÝsku borginni Lamia og fimm Ý Varna, b˙lgarskri hafnarborg vi­ Svartahafi­. Lamia-hringurinn haf­i starfa­ ˇhindra­ Ý heilan ßratug. Ůa­ var i­runarfull mˇ­ir, Snejinova, sem kom l÷greglunni ß spori­. H˙n seldi barn sitt en sß eftir ßkv÷r­un sinni og ˇska­i ■vÝ eftir a­sto­ l÷greglunnar Ý B˙lgarÝu vi­ a­ endurheimta ■a­.

Einungis b˙lgarskar konur ägßfuô til Šttlei­ingar
Rannsˇknir grÝska bla­amannsins Dimitris Konstantopoulos, sřndu seinna fram ß a­ 274 b÷rn fŠddust b˙lg÷rskum mŠ­rum ß fŠ­ingardeild sj˙krah˙ssins Ý Lamia ßrunum 2007 til 2012. A­ minnsta kosti 107 ■eirra voru Šttleidd. Engin grÝsk b÷rn voru ß sama tÝma gefin til Šttlei­ingar. ┴ri­ 2010, sk÷mmu ß­ur en afskipti l÷greglunnar af Lamia-hringnum hˇfust var ellefta hver kona sem fŠddi ß spÝtalanum b˙lgarskur rÝkisborgari.

Mˇ­ir fŠr tveggja ßra skilor­sbundinn dˇm
MŠ­ur eru stundum ßkŠr­ar. L÷gregluyfirv÷ld og saksˇknarar segja ˇalgengt a­ ■Šr i­rist gj÷r­a sinna, sřnilega. Ůß sÚ sjaldgŠft a­ ■Šr nřti fÚ­ til a­ fjßrfesta Ý fasteignum, lÝkt og Stanka. Velichka, ■riggja barna mˇ­ir sem Balkan Insight rŠddi vi­ fÚkk 1500 evrur Ý sinn hlut fyrir a­ selja barn til Grikklands, einungis helminginn af ■vÝ sem henni haf­i veri­ lofa­. FÚ­ er uppuri­, Velichka var­i ■vÝ til ■ess a­ kaupa gullskart og flatskjß. H˙n břr Ý foreldrah˙sum og sÚr fyrir sÚr me­ vŠndi. H˙n haf­i ß­ur selt ˙r sÚr nřra Ý Grikklandi. Ůar kynntist h˙n glŠpam÷nnum sem sÝ­ar a­sto­u­u hana vi­ a­ selja barn sitt. L÷greglan komst ß sno­ir um glŠpinn og hlaut h˙n tveggja ßra skilor­sbundinn fangelsisdˇm.

L÷ng bi­ eftir Šttlei­ingum
En hvernig dettur grÝskum p÷rum Ý hug a­ kaupa b÷rn ß sv÷rtum marka­i? Hvers vegna Šttlei­a ■au ekki me­ l÷glegum hŠtti? ═ ˙ttekt Balkan Insight kemur fram a­ ßstŠ­an sÚ einkum l÷ng bi­ eftir Šttlei­ingu ß vegum rÝkisins. Grikkir Šttlei­a ßrlega um 500 b÷rn, rÝki­ kemur ■ar af a­ Šttlei­ingu um 35. Ăttlei­ingar milli einkaa­ila er leyf­ar og eftirlit lÝti­ sem ekkert. Kj÷ra­stŠ­ur til a­ dulb˙a ˇl÷glega grˇ­astarfsemi Ý l÷glegan b˙ning.

Smyglari lag­i barni­ Ý kj÷ltu hennar
Elena, grÝsk kona sem um ßrabil haf­i veri­ ß bi­lista hjß Šttlei­ingarstofnun grÝska rÝkisins, keypti dˇttur sÝna fyrir ßratug sÝ­an. H˙n og eiginma­ur hennar h÷f­u samband vi­ l÷gfrŠ­ing Ý A■enu sem kva­st geta ˙tvega­ ■eim b˙lgarskt barn. Hjˇnin greiddu l÷gfrŠ­ingnum 25 ■˙sund evrur og sk÷mmu sÝ­ar ba­ hann ■au a­ hitta sig fyrir utan sj˙krah˙s nokkurt Ý A■enu. Ůau bi­u Ý bÝlnum, einn smyglaranna kom ˙t, opna­i bÝldyrnar og lag­i barni­ Ý kj÷ltu Elenu. Litlu sÝ­ar hittu ■au l÷gmanninn aftur og skrifu­u undir alla nau­synlega pappÝra. Enginn frß rÝkinu hefur sÝ­an haft afskipti af fj÷lskyldunni e­a barninu, ■rßtt fyrir a­ fÚlags■jˇnustan eigi a­ fylgja Šttlei­ingum eftir.

Vilja heimila grei­slur
Sumir telja lausnina felast Ý ■vÝ a­ hafa allt uppi ß bor­inu, eins og tÝ­kast Ý BandarÝkjunum og leyfa peningagrei­slur vegna kostna­ar mˇ­ur ß me­g÷ngu. Ůannig mŠtti koma starfseminni upp ˙r undirheiminum og koma Ý veg fyrir a­ smyglarar og a­rir mi­jumenn geti hagnast ß bßgri st÷­u Rˇmakvenna Ý B˙lgarÝu.


SvŠ­i