Fréttir

PESSAN- „Loksins erum viš oršin vķsitölufjölskylda – meš barn og hund!“

Elķsabet og Birkir Jan
Elķsabet og Birkir Jan
12.01.2014 Hlķn Einarsdóttir

Elķsabet Hrund Salvarsdóttir og Smįri Hrólfsson hafa nś gengiš ķ gegnum ęttleišingarferli sem var bęši langt og strangt. Žau sóttu um aš ęttleiša barn frį Tékklandi og nś er litli gullmolinn žeirra, Birkir Jan Smįrason kominn til žeirra og er hann mjög kęrkomiš barn!

Viš fengum aš lķta inn til žeirra og fengum aš vita hvernig ferliš fór fram. Žetta er saga sem lętur engan ósnortinn!

Elķsabet og Birkir Jan  (Myndir: Bleikt.is og śr einkasafni)

Elķsabet og Birkir Jan
(Myndir: Bleikt.is og śr einkasafni)

Elķsabet og Smįri kynntust įriš 1999 žegar žau voru bęši aš vinna ķ SPRON. Žau hófu sambśš įriš 2000 og žaš var ķ maķ 2005 aš žau fóru aš ręša barneignir. Hįlfu öšru įri sķšar hafši ekkert gerst ķ žeim efnum en žau töldu sig bęši vera įgętlega heilbrigš.

„Ég fór žį til kvensjśkdómalęknis og kom žį ķ ljós aš ég var meš legslķmuflakk,“ segir Elķsabet. „Ég fór sķšan ķ ašgerš ķ nóvember 2006 og ķ framhaldi fórum viš ķ fyrsta vištal til Art Medica.“

Žau gengu ķ gegnum fjórar tęknifrjóvganir į žessum tķma og sex smįsjįrfrjóvganir. Žrisvar sinnum voru settir upp frystir fósturvķsar og Elķsabet fór ótrauš ķ gegnum žetta ferli žrįtt fyrir mikiš įlag sem fylgir slķkum hormónagjöfum. „Žetta var ķ raun eins og aš ganga ķ gegnum breytingarskeišiš aftur og aftur,“ segir Smįri. „Sem betur fer hefur Elķsabet mikiš jafnašargeš og fór ótrślega vel ķ gegnum žetta žrįtt fyrir aš žaš taki lķkamann ķ raun mörg įr aš jafna sig eftir svona hormónamešferšiš.“

Žaš sem tók mest į var bišinn frį žvķ uppsetningu žar til nišurstaša kom hvort žetta hefši gengiš eša ekki. Elķsabet reyndi żmislegt į mešan bišinni stóš en bķša žarf ķ hįlfan mįnuš eftir nišurstöšum śr mešferšinni: „Stundum var ég heima, stundum beiš ég ķ tvo daga og fór svo aš vinna. Žetta var yfirleitt žaš erfišasta ķ ferlinu, aš bķša,“ segir hśn.

Elķsabet og Smįri į leiš til Tékklands ķ gegnum Danmörku. Mynd tekin į flugvellinum - takiš eftir möppunni og myndunum af Birki

Elķsabet og Smįri į leiš til Tékklands ķ gegnum Danmörku. Mynd tekin į flugvellinum – takiš eftir möppunni og myndunum af Birki

Nišurstašan

Žau hjónin fengu aš vita aš įstęšur žess aš ekki gengi aš eignast barn vęri lķklega óśtskżrš ófrjósemi. Lķkaminn hafnar öllum uppsetningum og Elķsabet hefur aldrei oršiš ófrķsk. „Viš höfum alltaf rętt mįlin og fórum aš žarna skoša žann möguleika aš ęttleiša barn. Smįra fannst žaš fyrst ekki spennandi kostur og ég žrżsti ekki į hann,“ sagši Elķsabet. Žau sįu žó meš tķmanum aš žetta vęri eina lausnin sem lęgi fyrir.

Ķslensk ęttleišing

Žann 12. mars 2010 sendu žau fyrirspurn til Ķslenskrar ęttleišingar og fengu fljótlega svar. „Viš fórum ķ framhaldi og hittum framkvęmdastjórann Kristin Ingvarsson „Svo fórum viš į undirbśningsnįmskeiš sem allir sem ętla aš ęttleiša barn žurfa aš fara į,“ segja žau. „Žetta er eitt af mörgu sem sżslumašur hakar viš og eru einskonar forkröfur til žessa aš fį forsamžykki frį ķslenska rķkinu til aš mega ęttleiša . Žaš er žó żmislegt sem žarf aš skila inn og fórum viš ķ umfangsmikla pappķrsvinnu meš öllu tilheyrandi į nęstu mįnušum.“

Žaš sem veršandi foreldrar žurfa aš skila inn er m.a. fęšingarvottorš, hjśskaparvottorš, skattskżrslur lišinna įra, śttekt į fjįrmįlum, skżrslu frį barnaverndarnefnd, sakavottorš og ekki mega umsękjendur vera ķ yfiržyngd og žarf viškomandi aš vera innan įkvešins BMI stušuls. Eftir aš forsamžykki hefur fengist žarf svo aš halda įfram aš safna gögnum, fara ķ vištal hjį sįlfręšingi žar sem tekin eru t.d. greindar- og persónuleikapróf.

Einnig žurfti aš stimpla og votta allt – senda svo skjölin til žżšingar eftir aš sżslumašur samžykkti.

„Viš grķnumst stundum meš žetta, en ef allir foreldrar į Ķslandi žyrftu aš fara ķ gegnum slķk próf til aš eignast börn į nįttśrulegan hįtt vęru Ķslendingar śtdaušir!“ segir Smįri og hlęr. „Žś lendir į vegg eftir vegg. En žegar mašur er meš fókusinn į žaš sem mašur vill, og ķ okkar tilfelli var žaš aš eignast barn, sęttir mašur sig viš ferliš, gerir žaš sem žarf aš gera og fer ķ gegnum žaš įn žess aš kvarta. Žetta er bara hluti af žessu og žaš eru hreinar lķnur aš žetta sigtar hiklaust śt fólk sem leggur ekki ķ žetta, kannski annars mjög hęft fólk.“

Ein af fyrstu myndunum sem teknar voru af fjölskyldunni - fyrsta heimsóknin ķ barnaheimiliš ķ Tékklandi

Ein af fyrstu myndunum sem teknar voru af fjölskyldunni – Heimsóknin ķ barnaheimiliš ķ Tékklandi žar sem Birkir Jan var fįrveikur.

Žann 26. įgśst skilušu žau inn skjölunum til sżslumanns og fengu žau samžykki til ęttleišingar ķ október įriš 2010. Žau voru fegin aš žetta gekk hratt fyrir sig žvķ žegar žau sóttu um var sżslumašurinn į Bśšardal meš umboš fyrir ęttleišingum en nś hefur žaš veriš flutt til Reykjavķkur og viršist hafa hęgt į afgreišslu žessara mįla žar.

Elķsabet og Smįri skilušu inn öllum gögnum ķ janśar įriš 2011 og fóru žau öll ķ žżšingu til Tékklands. Löndin sem žau gįtu vališ um į žessu tķma voru Indland, Tékkland, Kķna og Kólumbķa. Um įstęšu žess aš žau völdu barn frį Tékklandi sögšu žau aš žaš vęri frekar nįlęgt okkur ķ sögu og menningu. Annars stašar, eins og ķ Kķna er bištķminn lķka langur, getur veriš allt aš sjö įr, nema žś veljir barn meš skilgreindar žarfir en žaš žżšir aš barn getur veriš meš allt frį įreynsluastma til fötlunar af einhverju tagi. Žeim var alveg sama hvort žau fengju strįk eša stelpu, bara svo lengi sem barniš vęri heilbrigt.

Birkir Jan er af Roma-ęttum og eru žaš einu börnin frį Tékklandi sem ęttleidd eru śr landi. Tékknesk börn eru annars ęttleidd innanlands. Žaš rķkja įkvešnir fordómar gagnvart Romafólki eša fólki af sķgaunaęttum ķ Tékklandi. Stjórnvöld kynda undir žvķ og fólki er haldiš ķ višjum fįtęktar og stéttarskiptingar og eiga oft ekki möguleika į betra lķfi.

„Ef fólk ęttleišir Roma barn er stundum sagt aš žaš sé frį Ķtalķu. Žau eru send ķ sérstaka skóla og žarf žaš aš brjótast sjįlft śt ef žaš vill eiga möguleika į betra lķfi. Langafi Birkis gerši žaš og nįši sér ķ menntun. Öll börnin hans geršu slķkt hiš sama, öll nema móšuramma Birkis. Birkir žvķ er ekki hefšbundinn Tékki ķ žeim skilningi en hann er lķkur okkur. Žetta er okkar „ķdeal“ fjölskylda,“ segja žau og brosa en žau eiga labradorhundinn Castró sem er fimm įra.

Jólakort fjölskyldunnar įriš 2013

Jólakort fjölskyldunnar įriš 2013: Birkir Jan Smįrason!

Tékkland og uppruni Birkis Jan

Smįri og Elķsabet segja ašbśnaš barnanna ķ Tékklandi hafa veriš frįbęran. „Žar er višhorfiš: Börn eiga aš vera hjį fjölskyldum, ekki į stofnunum.“ Į heimilinu sem Birkir bjó voru 42 börn sem žykir ekki mikiš. Einn tékkneskur drengur sem var ęttleiddur til ķslenskra foreldra kom af barnaheimili žar sem voru 140 börn.“

Birkir kom į barnaheimiliš žegar hann var žriggja daga gamall. Žar sįu Smįri og Elķsabet tveggja vikna barn sem var į leiš til ęttleišingar innanlands žegar žau fóru aš sękja Birki. „Flest börnin voru žó börn kvenna af Roma-ęttum. Žar eignast žęr oft mörg börn og mörg fara beint inn ķ kerfiš svo aš segja, beint til ęttleišingar.“ Birkir Jan var fyrsta įriš į stofnuninni en kom til Elķsabetar og Smįra 14 mįnaša gamall nś sķšastlišiš haust.

„Móšir Birkis afsalaši sér honum į mešgöngunni,“ segja žau. „Hśn er tvķtug aš aldri og į fyrir žriggja įra stślku sem er hjį ömmusystur žeirra. Nś er hśn ófrķsk aftur og žaš barn mun lķklega fara inn į stofnun. Tališ er aš pabbi hans og žeirra vilji ekki börn en žau bśa saman. Viš sįum annaš tilfelli žarna śti en žar voru fimm bręšur, allir frį sömu móšur og allir į ęttleišingarstofnun.“

„Žś hefur val – nżttu žér žaš“

Ķ jślķ 2010 fengu žau hjónin sķmtal frį Ķslenskri ęttleišingu. Žau höfšu upplżsingar um barn og segir Smįri aš hann hafi aldrei veriš jafn fljótur aš keyra frį Snęfellsnesi til Reykjavķkur! Žegar žau skošušu gögnin voru lęknaskżrslurnar ekki nógu góšar. Žau rįšfęršu sig viš Gest Pįlsson, barnalękni sem hefur alfariš séš um aš skoša žau börn sem ęttleidd eru til landsins, en hann vildi fį rįšleggingu frį öšrum lęknum varšandi skżrslurnar . „Hann var ekki mjög jįkvęšur en gögnin sżndu aš um stślku vęri aš ręša en höfuš hennar virtist ekki žroskast ešlilega. Viš žurftum aš taka allar tilfinningar śt, svo aš segja og meta žetta kalt. Viš sįum mynd af henni en hśn var um eins įrs gömul og gat ekki setiš sjįlf. Okkur var rįšlagt aš nżta okkur aš viš hefšum val og lęknirinn rįšlagši aš barniš kęmi ekki til landsins žannig viš vorum sįtt viš įkvöršunina žó hśn hafi vissulega veriš tregablandin.“

Ašdįunarvert aš sjį žau dślla viš litla gullmolann!

Ašdįunarvert aš sjį žau dślla viš litla gullmolann!

Svo tók bišin viš aftur. „Hśn tók virkilega į,“ segja žau bęši. „Viš fórum til sįlfręšings, en žetta tók mest į Elķsabetu. Viš vildum lķka vita hvort viš vęrum aš „tękla žetta rétt“ – viš vildum gera hlutina betur. Sįlfręšingurinn var bżsna įnęgš meš okkur og sagši aš viš vęrum aš gera žetta samkvęmt bókinni.“

„Fullt af fólki setur lķf sitt į „biš“ mešan bišin stendur yfir,“ segja žau. „Viš ętlušum ekki aš gera žaš heldur stofnušum bišlistahóp ķ samrįši viš Ķslenska ęttleišingu en žar var fólk ķ sömu stöšu og viš,  sem var aš bķša eftir barni og fara ķ gegnum žaš sama og viš. Viš fengum til okkar fyrirlesara og geršum żmislegt saman. Nś erum viš ķ hóp sem kallašur er Tékklandshópurinn en ķ honum eru börn sem komin eru til Ķslands frį Tékklandi og žeir sem eru į stašfestum bišlista ķ Tékklandi. Viš gerum żmislegt saman, nś sķšast hittumst viš og skreyttum piparkökur ķ desember.“

Fyrsta jólaball fjölskyldunnar saman, jólin 2013

Fyrsta jólaball fjölskyldunnar saman, jólin 2013

Góšar fréttir

„Viš vorum į leiš ķ śtilegu žegar sķmtališ kom,“ segja žau brosandi. „Viš seinkušum žvķ snarlega og fórum upp į skrifstofu žar sem Kristinn framkvęmdastjóri tók į móti okkur. Hann vķsaši okkur inn ķ herbergi og sagši einfaldlega: „Žiš kķkiš bara ķ möppuna į boršinu.“ Viš opnušum hana og sįum blaš į ensku sem sagši aš žaš vęri bśiš aš finna barn handa okkur en afgangurinn af skjölunum var į tékknesku! Viš fengum śr žvķ bętt og žegar viš lįsum skjölin sįum viš aš aš žetta var heilbrigšur drengur. Eftir aš viš höfšum lesiš okkur ķ gegnum žau vorum viš spurš hvort viš myndum vilja žetta barn og aš sjįlfsögšu sögšum viš jį, žį fengum viš loksins aš sjį mynd af žessu fallega barni.“

Ašspurš um hvernig tilfinningin hafi veriš segja žau aš hśn hafi veriš lķkust draumi: „Žetta var bara sśrrealķskt, viš žurftum aš beita vęntingastjórnun žvķ viš höfšum lent ķ aš žurfa neita barni. Viš vorum samt bara svöl, svona eftir į aš hyggja!“

Įšur en žau fengu aš vita hvenęr žau fęru śt til Tékklands aš sękja drenginn var bišin löng. „Um leiš og viš vissum ķ lok įgśst aš viš fęrum śt 23. september flaug tķminn įfram. Viš geršum allt tilbśiš hér heima og fórum śt žann 22. september til Kaupmannahafnar.“

Frį Kaupmannahöfn flugu žau til Tékklands žar sem žau įttu fund meš lögfręšingi og sįlfręšingi ķ Brno sem er borg ķ Tékklandi. Žar er skrifstofa ęttleišingar ķ landinu. Žar vorum viš spurš oft og mörgum sinnum: „Viljiš žiš fį barniš?“ Viš vorum oft spurš ķ ferlinu, „viljiš žiš örugglega fį barniš“ en viš svörušum alltaf jįtandi, aš sjįlfsögšu.“

Aš hitta soninn ķ fyrsta skipti 

Įkvešiš var sķšan aš žau myndu fara į barnaheimiliš žar sem Birkir Jan var: „Viš męttum um morguninn og hittum forstöšukonuna, lękni og félagsrįšgjafa ķ afar litlu herbergi. Tślkurinn okkar, hśn Marta, var meš okkur žvķ ekki var sjįlfgefiš aš enska vęri töluš. Forstöšukonan reyndist žó tala fķna elsku og viš fórum yfir gögnin. Viš fengum aš vita aš Birkir vęri kallašur honziku sem žżšir bara: litla barn,“ segir Elķsabet.

Birkir Jan hét žó įšur Jan Bikar, en eftirnafn móšir hans er Bikarova, sem er kvenśtgįfan af nafninu.

Allt ķ einu skipti tślkurinn litum žegar henni var tjįš eitthvaš: „Hśn sagši snögglega: „Eruš žiš meš myndavél?!“ og svo var hann bara allt ķ einu kominn!“ Žeim hafši veriš tjįš aš hann vęri veikur, meš sżkingu og bullandi hita og žau gętu kannski ekki fengiš aš sjį hann žannig žau voru algerlega sįtt viš žaš. Žęr afsökušu sig ķ bak og fyrir en svo var drengurinn allt ķ einu kominn inn ķ žetta litla herbergi žar sem žau fengu aš setjast nišur meš hann. „Hann var dįlķtiš feiminn ķ fyrstu og hann var mun stęrri en viš héldum. Žaš var bśiš aš segja okkur aš žessi börn vęru svo lķtil en hann var bara mjög hraustlegur.“

Žennan sama dag, sem var žrišjudagur, komu žau aftur eftir blundinn hans, böšušu hann og settu hann ķ rśmiš. Nęstu daga męttu žau alltaf aš morgni į barnaheimiliš til aš hitta Birki og svo kom hann endanlega til žeirra į föstudeginum upp į hótel žar sem žau voru ķ viku aš kynnast og Birkir var aš jafna sig į flensunni. Hann var žó ótrślega hugrakkur og kvartaši aldrei. „Į mįnudeginum kom svo fólkiš til aš meta okkur og gįfu okkur ķtarlegri upplżsingar um fjölskylduna hans. Viš skrifušum undir og fengum aš vita hvenęr viš męttum fara heim. Svo fengum viš vegabréfiš hans į öšrum fundi žegar sólarhringur var žar til viš fęrum śr landi.“

Žau fóru til Kaupmannahafnar ķ sólarhring žar sem žau fóru ķ skošunarferš og svo var haldiš til Ķslands. „Hann svaf bara ķ flugvélinni og virtist ekkert stressašur! Hann var ķ raun borinn inn heima sofandi og var hundurinn Castró mjög forvitinn aš hitta nżja „bróšur“ sinn: „Žeir eru nś aš venjast, hann var voša mikiš aš passa sitt til aš byrja meš,“ segir Smįri.

Tilfinningin aš vera komin heim…meš barn!

„Žaš var ęšislegt aš komast heim ķ sitt umhverfi og sķna rśtķnu meš sķnu fólki. Viš vorum bśin aš senda śt į undan okkur myndaalbśm meš myndum af okkur og fjölskyldunni meš tékknesku oršunum viš hliš myndanna, t.d. „amma,“ „pabbi,“ og svo framvegis.

Daginn eftir fóru žau meš Birki Jan ķ lęknisskošun, „extreme“ lęknisskošun, eins og žau orša žaš.  „Žaš var tékkaš į öllu, alnęmi, berklum og öllu en hann reyndist fullkomlega heilbrigšur.“

Elķsabet, Smįri, Birkir Jan og Castró

Elķsabet, Smįri, Birkir Jan og Castró

Uppruninn og ęttleišingin

Žau segjast alls ekki ętla aš halda uppruna Birkis leyndum fyrir honum heldur tala opinskįtt um žaš žegar hann eldist: „Žetta er bara ešlilegt og viš munum alveg leyfa honum aš halda tengslum viš sinn uppruna. Ętlum ekkert aš hamra į žvķ en žaš er ekkert leyndarmįl.“

Smįri og Elķsabet segja aš žau męli meš ęttleišingu fyrir fólk sem er jafnvel bśin aš reyna allt annaš: „Žetta tekur vissulega į, en hafa ber ķ huga aš óvelkomiš barnleysi gerir žaš lķka. Žetta er ekkert meira mįl en hvaš annaš.“

Birkir Jan Smįrason er aš minnsta kosti afar velkomiš barn og žaš eru lķka žau börn ķ žeim fjölskyldum sem Elķsabet og Smįri hafa kynnst ķ žessu ęttleišingaferli: „Jį, žau eru svo mikiš velkomin! Foreldrar sem ęttleiša verša kannski ekki öšruvķsi foreldrar en ašrir en žeir eru viljugri en ašrir aš leita sér hjįlpar og fyrr en ašrir.“

Elķsabet og Smįri hreinlega geisla af gleši meš Birki Jan ķ fanginu: „Nś erum viš loksins oršin vķsitölufjölskylda – meš barn og hund!“

Bleikt óskar litlu fjölskyldunni allra heilla ķ framtķšinni :)

http://bleikt.pressan.is/lesa/loksins-erum-vid-ordin-visitolufjolskulda-med-barn-og-hund/


Svęši